Die swak prestasie is gewortel in jare van korrupsie en wanbestuur by Transnet Port Terminals (TPT), wat instandhouding verwaarloos het en lei tot chroniese ophoping.
Globale ontwrigtings, soos die COVID-19-pandemie, die Rooi See-krisis en klimaatsuitdagings by die Panamakanaal, het die probleme vererger. Die Rooi See-krisis het skeepverkeer om die Kaap herlei, wat ekstra volume na Suid-Afrikaanse hawens gebring het, maar swak infrastruktuur, insluitend verouderde spoorlyne en padnetwerke het nie die toevloei kon hanteer nie.
By Durban het vaartuig-tyd tot 83 uur gestyg, vêr bo die globale gemiddelde van 40,5 uur.
Vir Suid-Afrika is die implikasies ernstig. Hawens hanteer 80% van globale handel, en swak doeltreffendheid kos die ekonomie miljarde deur hoër kostes en verminderde mededingendheid vir uitvoerders. Die Suid-Afrikaanse Vereniging van Vragverskeepers waarsku dat ou data nie die nuutste hervormings weerspieël nie, maar dring aan op meer private vennootskappe en kompetisie tussen hawens soos Durban en Kaapstad.
Transnet se R127 miljard kapitaalplan bied hoop, maar die verslag is ‘n roep tot dringende strukturele veranderinge om te voorkom dat Suid-Afrika as ‘n globale handelsspanningspunt bly. Sonder vinnige aksie kan die land se ekonomiese herstel verder strem word.